TEJ BILASH ADHIKARI

२०८१ असार ७ गते शुक्रबार

तेजविलास अधिकारी, एक  प्राध्यापक, लेखक, र सम्पादक, नेपाली साहित्यमा आफ्नो योगदानका लागि परिचित छन्। उनी २०३२ साल साउन २ गते इच्छाकामना–३, कमेरे, चितवन ९साविक दारेचोक गा.वि.स.७ मा जन्मिएका थिए। उनका बाबु मधुविलास अधिकारी र आमा उमा अधिकारी हुन्। सानैदेखि शिक्षा र संस्कृतिको महत्त्वलाई बुझ्ने तेजविलासले आफ्नो जीवनलाई ज्ञानको साधनामा समर्पित गरे।

तेजविलासको स्थायी ठेगाना इच्छाकामना–३, चितवन हो। उनले नेपाली भाषा र संस्कृतिको जगेर्नामा ठूलो योगदान पुर्‍याएका छन्। उनी नेपाली र अंग्रेजी भाषामा समान दक्ष छन्, जसले उनको शैक्षिक र साहित्यिक क्षेत्रमा प्रभावशाली भूमिका निर्वाह गर्न सहयोग पुर्‍याएको छ।

शैक्षिक पृष्ठभूमि
तेजविलास अधिकारीको शैक्षिक योग्यता उच्च छ। उनले एम।फिल। ९दर्शनाचार्य० सम्मको अध्ययन गरेका छन्, जसले उनलाई नेपाली साहित्य र संस्कृति सम्बन्धी गहन अध्ययन र अनुसन्धान गर्न सक्षम बनाएको छ। उनले आफ्नो शैक्षिक जीवनलाई अझ प्रभावकारी बनाउन विभिन्न तालिमहरूमा सहभागीता जनाएका छन्।

उनले शैक्षिक जनशक्ति विकास केन्द्र धुलिखेलबाट नेपाली भाषा शिक्षण प्रशिक्षक तालिम लिएर आफ्नो शिक्षण क्षमता बढाएका छन्। उनले राष्ट्रिय न्यायिक प्रतिष्ठान, नेपालबाट अधिवक्ताको क्षमता अभिवृद्धि तालिम प्राप्त गरेका छन्। यसबाहेक, उनले नेपाल युवा रेडक्रस सर्कलबाट नेतृत्व विकास तालिम, विश्व परिदृश्य नेपालबाट मानव अधिकार शिक्षा, र इन्सेक नेपालबाट पेशागत समुदायमा मानव अधिकार शिक्षा तालिमहरू लिएका छन्।

व्यावसायिक जीवन
तेजविलास अधिकारीले आफ्नो व्यावसायिक जीवनमा शिक्षण पेशालाई अंगालेका छन्। उनले नेपाली भाषाको प्रशिक्षक र शिक्षकको रूपमा आफ्नो करियर सुरु गरेका थिए। सान्त्वना मेमोरियल एकेडेमिक कलेज, शान्तिनगरमा तीन वर्षको लागि नेपाली विषय शिक्षकको रूपमा कार्यरत रहँदा उनले धेरै विद्यार्थीहरूलाई नेपाली भाषाको महत्त्व बुझाउन सफल भएका थिए।

उनले महेन्द्र रत्न क्याम्पस, ताहचलमा दुई वर्षसम्म बी।एड। तहमा नेपाली विषय अध्यापन गरे। त्यसपछि उनले तक्षशिला एकेडेमी, सामाखुशी, काठमाडौंमा चार वर्षसम्म ं२ कार्यक्रममा नेपाली विषय अध्यापन गरे। उनी रत्नराज्य ९उ० मा।वि।, बानेश्वर, काठमाडौंमा १२ वर्षसम्म शिक्षकको रूपमा कार्यरत रहे, जहाँ उनले आफ्नो शिक्षण क्षमतामा अझ प्रगति गरे।

ग्रामीण आदर्श बहुमुखी क्याम्पस, नेपालटारमा तीन वर्षसम्म स्नातकोत्तर तहमा नेपाली विषय अध्यापन गरेका तेजविलास अधिकारीले उच्च शिक्षाको क्षेत्रमा आफ्नो पहिचान बनाएका छन्। उनी सिजेएमसी कलेज, बालकुमारीमा पाँच सेमेस्टरसम्म नेपाली विषयको अध्यापन गरिरहेका थिए।

साहित्यिक योगदान
तेजविलास अधिकारीको साहित्यिक योगदान अतुलनीय छ। उनले नेपाली साहित्यमा विभिन्न समालोचनात्मक, सिर्जनात्मक, र अनुसन्धानात्मक कृतिहरू प्रकाशित गरेका छन्। उनका कृतिहरूमा ूसमीक्षा सन्दर्भू ९समालोचनात्मक कृति, २०६५०, ूसमय सन्दर्भू ९त्रिशूली वाङ्मय प्रतिष्ठान, २०७००, र ूराम्रो निबन्ध लेखनू ९संयुक्त कृति, प्रज्ञा प्रकाशन, २०६५० उल्लेखनीय छन्।

उनले नेपाली कथामा दलितका सौन्दर्यशास्त्र र कथासङ्ग्रहहरूमा पनि योगदान पुर्‍याएका छन्। उनले ूनेपाली कथामा दलितू ९संयुक्त अनुसन्धान, नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान, २०७४० ग्रन्थ सम्पादन गरेका छन्। यसबाहेक, उनले ूसमालोचकको आँखामा हरिहर खनालू ९संयुक्त सम्पादन, जनसाहित्य प्रकाशन, २०७०० र ूअस्तित्वको खोजीू ९सम्पादन÷कथा सङ्ग्रह, रत्न पुस्तक भण्डार, २०६६० जस्ता कृतिहरू सम्पादन गरेका छन्।

सिर्जनात्मक कृतिहरू
तेजविलास अधिकारीका सिर्जनात्मक कृतिहरूमा ूउच्छ्वासू ९हाइकूसङ्ग्रह, २०७३०, ूकाठमाडौंू ९गजलसङ्ग्रह, २०६१०, ूगजल पथका यात्रीहरूू ९संयुक्त गजलसङ्ग्रह, २०६१०, र ूगजल बिम्बू ९संयुक्त गजलसङ्ग्रह, २०६३० छन्। उनका कृतिहरू नेपाली साहित्यमा नयाँ सोच र विचारको प्रस्फुटन गराउँछन्।

सम्पादकिय योगदान
तेजविलास अधिकारीले विभिन्न साहित्यिक प्रकाशनहरूमा सम्पादक र प्रधान सम्पादकको भूमिकामा पनि काम गरेका छन्। उनले ूस्वर्ण स्मारिकाू ९२०६८०, ूमहाकवि देवकोटा स्मारिकाू ९२०६१०, ूलेकाली दशक स्मारिकाू ९२०६५०, र ूशार्दूल साहित्यिक मासिकू ९२०६२० जस्ता पत्रिका र स्मारिकाहरूको प्रधान सम्पादकको भूमिका निर्वाह गरेका छन्।

हालको स्थिति
हाल, तेजविलास अधिकारी त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा ूघनश्याम ढकालका कथाहरूमा प्रगतिवादू शीर्षकमा विद्यावारिधि कार्यमा संलग्न छन्। यो अनुसन्धानले नेपाली साहित्यमा नयाँ दृष्टिकोण प्रस्तुत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

तेजविलास अधिकारी एक असाधारण व्यक्तित्व हुन्, जसले नेपाली साहित्य, शिक्षा, र संस्कृतिमा अतुलनीय योगदान पुर्‍याएका छन्। उनका कृतिहरू र उनको समर्पण भावले नेपाली साहित्यलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउने छ। उनका सम्पूर्ण प्रयासहरू नेपाली समाजमा शिक्षाको महत्त्वलाई बुझाउन र साहित्यिक योगदानलाई प्रवर्द्धन गर्न केन्द्रित छन्।

सम्पर्क नम्बरस् ९८५१११५९५४